2018-08-16
Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun Aktauda keçirilmiş Xəzəryanı dövlətlərin V Zirvə toplantısının nəticələrinə dair bir sıra informasiya agentiklərinə verdiyi müsahibə.
Qazaxıstanın Aktau şəhərində Xəzər dənizi üzrə V Zirvə toplantısının nəticələri barədə nə deyərdiniz? 
 
12 avqust 2018-ci ildə Aktauda keçirilmiş V Zirvə toplantısında Xəzər dənizinin hüquqi statusu üzrə Konvensiyanın imzalanması beş Xəzəryanı dövlət üçün tarixi hadisə və mühüm əhəmiyyətli nailiyyətdir. Bu bir daha onu nümayiş etdirir ki, Xəzəryanı dövlətlər Xəzər hövzəsi və onun ətrafındakı regionlarda dayanaqlı sülh və əməkdaşlıq mühitinin təsbit olunmasında qəti əzmə malikdirlər. Konvensiya Xəzər dənizində dövlətlərarası münasibətlərin və davranışın hüquqi çərçivəsini müəyyən edir. Sənədin əsasını beynəlxaq hüququn ümum qəbul edilmiş norma və prinsipləri, xüsusilə dövlətlərin ərazi bütövlüyü və suverenliyinə hörmət kimi təməl prinsiplər təşkil edir. 
 
Hüquqi rejimin və anlayışların müəyyən edilməsi ilə bərabər konvensiya bütün Xəzəryanı dövlətlərin fəaliyyətində aydın, şəffaf və proqnozlaşdırılan sivil davranışı özündə ehtiva edir. Xəzəryanı dövlətlər arasında qarşılıqlı etimada və əməkdaşlığa əsaslanan bu cür münasibətlər Xəzər dənizi dövlətləri, həmçinin tərəfdaşlar üçün vacibdir. 
 
Xəzəryanı dövlətlər həmçinin, bu konvensiyanın hazırlanması prosesində unikal regional mənsubiyyət, məsuliyyət və sahiblik kimi yüksək siyasi mədəniyyəti nümayiş etdirdilər.  Xəzəryanı dövlətlər hər hansı kənar müdaxiləyə imkan vermədən birgə konstruktiv səylərlə Xəzər dənizinin hüquqi statusuna dair konvensiya daxil olmaqla mühüm nailiyyətlərə imza atdılar. 
 
Konvensiyanın razılaşdırılması prosesi üzv dövlətlər tərəfindən davamlı səylər tələb etmişdir. Bu haqda fikirlərinizi öyrənmək istərdik. 
 
Etiraf etməliyik ki, konvensiya razılaşdırılmasının son mərhələsi heç də asan olmayan müzakirələrdən keçmişdir. 2017-ci ilin dekabrında Moskvada keçirilmiş Xəzəryanı dövlətlərin xarici işlər nazirlərinin iki günlük iclası çox intensiv xarakter daşıdı və nəhayət ki, konvensiyanın razılaşdırılması istiqamətində əsas irəliləyiş əldə olundu. Bir sıra müddəalar üzrə çox ağır müzakirələr keçmişdi. 
 
Amma, xoş niyyətlə və qarşılıqlı etimad şəraitində aparıldığı halda, danışıqlar müsbət nəticə verir. Bütün bu müzakirələrin yekunu olaraq, Xəzəryanı dövlətlərin Aktauda keçirilmiş zirvə toplantısında konvensiya imzalanmaq üçün prezidentlərə təqdim olundu və biz bu nailiyyətə imza atdıq. 
 
Bundan sonrakı addımlar nədən ibarət olacaqdır? 
 
Ölkədaxili prosedurlara uyğun olaraq konvensiya üzv dövlətlərin ratifikasiyasına təqdim olunacaqdır. Biz ümid edirik ki, konvensiyanın ratifikasiyası tezliklə başa çatacaqdır. Ratifikasiya prosesinin başa çatması və konvensiyadan irəli gələn müddəaların praktiki icrası regionun dayanaqlı inkişafı üçün daha da geniş imkanlar açacaqdır. Konvensiyada və Aktau zirvə toplantısında dövlət başçıları tərəfindən qəbul edilmiş kommunikədə yeni vəzifələr və tapşırıqlar müəyyən olunmuşdur. Bütün Xəzər regionunun və xalqlarımızın gələcək mənafeyi naminə xoş niyyətə, dostluğa və əməkdaşlığa əsaslanan intensiv işimiz bundan sonra da davam etdiriləcəkdir.
növbəti xəbər əvvəlki xəbər